“cun” ölçüleri
Cun ölçüsü: akupunkturistin kişisel ölçü cetveli
Batı tıbbında beden ölçüleri santimetre ve milimetre olarak ifade edilir — herkes için aynı olan sabit birimlerdir. Geleneksel Çin Tıbbında yaklaşım temelden farklıdır: cun, bireysel hastanın bedenine uyarlanmış kişisel bir ölçüdür. Bu özellik cun'u Çin tıp geleneğinin en zarif ve pratik buluşlarından biri haline getirir.
Cun nedir?
Cun (Pinyin: cùn, "tsun" şeklinde telaffuz edilir), akupunktur noktalarının yerini belirlemek için iki bin yıldan uzun süredir kullanılan geleneksel bir Çin uzunluk ölçüsüdür. Özel yanı, sabit bir uzunluğa sahip olmamasıdır — kişiden kişiye değişir. Bir cun, hastanın başparmak ucunun genişliğine veya bir parmak falanksının genişliğine eşittir. Yan yana iki parmak bir buçuk cun; yan yana dört parmak üç cun'dur.
Bu göreceli ölçüm sistemi onu tam da bu nedenle çok kullanışlı yapar. 1,90 m boyundaki uzun bir kişinin kolları ve bacakları 1,60 m boyundaki bir kişiden daha uzundur — dolayısıyla cun değerleri de daha büyüktür. Ancak beden içindeki oranlar aynı kalır: diz kapağı ile ayak bileği arasındaki mesafe her iki kişide de 16 cun, dirsek kıvrımı ile el bileği kıvrımı arasındaki mesafe ise her zaman 12 cun'dur. Cun bedene uyum sağlar, beden cun'a değil.
Bedendeki sabit cun değerleri
Bir cun'un mutlak uzunluğu değişse de beden içindeki oranlar sabittir. Sık kullanılan bazı referans mesafeler şunlardır: diz kapağından ayak bileğine 16 cun; dirsek kıvrımından el bileği kıvrımına 12 cun; göbekten pubik kemiğe 5 cun; boyun 9 cun; alnın köşeleri arasındaki alan 9 cun. Bu sabit oranlar sayesinde akupunkturist her noktayı her bedende hassas biçimde lokalize edebilir.
Cun ile nasıl ölçülür?
Uygulamada akupunkturist parmaklarını ölçüm aracı olarak kullanır — ancak kendi ellerine göre değil, hastanın ölçülerine göre ayarlayarak. Çoğu klinik uygulamada üç yöntem kullanılır: bir cun için başparmak genişliği, bir buçuk cun için işaret ve orta parmağın birlikte genişliği ve üç cun için yan yana dört parmak genişliği. Akupunkturistin tedavi edilecek bedenin cun oranlarını kelimenin tam anlamıyla ve mecazi olarak parmaklarının ucunda bilmesi esastır.
Pratik önemi
Akupunktur öğrencisi için cun ölçülerini öğrenmek, eğitimin erken dönemlerinde uygulanması gereken temel bir beceridir. Her akupunktur noktası, kemikler, eklemler ve kıvrımlar gibi anatomik referans noktalarına olan cun cinsinden uzaklığıyla tanımlanır. Cun ölçülerine hâkim olan kişi, hastanın boyu veya beden yapısı ne olursa olsun her noktayı her bedende güvenilir biçimde lokalize edebilir.