Krążenie Qi
Krążenie Qi przez dwanaście meridianów: ciągły, zamknięty cykl
System meridianów nie jest zbiorem oddzielnych kanałów — jest zamkniętym, ciągłym obiegiem, przez który Qi stale przepływa. Dwanaście Meridianów Głównych przypomina ogniwa łańcucha: koniec jednego meridianu jest początkiem następnego. W ciągu 24 godzin Qi dwukrotnie przemierza cały ten krąg, docierając do każdego narządu w momencie jego największej aktywności energetycznej. Ten system — zegar narządów — jest jednym z najbardziej eleganckich i klinicznie użytecznych pojęć TCM.
Trzy główne obiegi
Krążenie Qi przez dwanaście meridianów przebiega w trzech kolejnych obiegach, z których każdy składa się z czterech meridianów płynących od klatki piersiowej do dłoni, od dłoni do głowy, od głowy do stóp i od stóp z powrotem do klatki piersiowej.
Pierwszy obieg zaczyna się od meridianu Płuc, który biegnie od klatki piersiowej wewnętrzną stroną ramienia do kciuka. Tutaj Qi przechodzi do meridianu Jelita Grubego (palec wskazujący), który biegnie zewnętrzną stroną ramienia do głowy (w okolice nosa). Następnie przejmuje je meridian Żołądka — jedyny meridian Yang, który biegnie w dół przednią częścią ciała — i dociera do stóp. Meridian Śledziony odbiera Qi przy dużym palcu stopy i prowadzi je z powrotem do klatki piersiowej.
Drugi obieg zaczyna się od meridianu Serca, który prowadzi Qi od pachy wewnętrzną stroną ramienia do małego palca. Meridian Jelita Cienkiego (zewnętrzna strona małego palca) prowadzi Qi zewnętrzną stroną ramienia do twarzy (w okolice uszu). Meridian Pęcherza Moczowego — najdłuższy meridian w ciele — prowadzi Qi przez plecy i tylną stronę nogi do małego palca stopy. Meridian Nerek (podeszwa stopy) prowadzi Qi z powrotem do jamy klatki piersiowej.
Trzeci obieg zaczyna się od meridianu Osierdzia (obok brodawki sutkowej), który prowadzi Qi wewnętrzną stroną ramienia do palca środkowego. Meridian Potrójnego Ogrzewacza (palec serdeczny) prowadzi Qi zewnętrzną stroną ramienia do twarzy (zewnętrzny koniec brwi). Meridian Pęcherzyka Żółciowego przejmuje Qi i prowadzi je bokiem ciała do stóp. Meridian Wątroby (duży palec stopy) zamyka krąg i prowadzi Qi z powrotem do klatki piersiowej — gdzie nowy cykl rozpoczyna się od meridianu Płuc.
Wzorzec: Yin i Yang występują naprzemiennie
Przy dokładnym przyjrzeniu się temu cyklowi widać elegancki wzorzec: meridiany Yin i Yang stale występują naprzemiennie. Meridian Yin biegnie od klatki piersiowej do dłoni albo od stóp do klatki piersiowej; meridian Yang biegnie od dłoni do głowy albo od głowy do stóp. Ta ciągła przemienność Yin i Yang w krążeniu odzwierciedla podstawową zasadę Yin-Yang w TCM: nie ma przepływu bez wzajemnego oddziaływania, nie ma życia bez dynamiki przeciwieństw.
Zastosowanie kliniczne: zegar narządów
Każdy meridian ma codziennie dwugodzinny okres, w którym przepływ jego Qi jest najsilniejszy. Meridian Płuc jest najsilniejszy od 3 do 5 rano; meridian Jelita Grubego od 5 do 7; meridian Żołądka od 7 do 9 — i tak dalej przez całą dobę. Ten zegar narządów dostarcza cennych informacji diagnostycznych: dolegliwości pojawiające się zawsze o tej samej porze wskazują na nierównowagę w meridianie, który jest wtedy najbardziej aktywny.